Steiner tentoonstelling in Nederland.

Dit artikel is voor het eerst verschenen op dit weblog in  2019

"Alchemie van het Alledaagse".

Museum-affiche

 

Sinds een week is er een tentoonstelling te bezichtigen in de Kunsthal te Rotterdam over het leven en de ideeën van Rudolf Steiner (1861-1925). 

Ruim honderd jaar eerder, namelijk al in 1908 heeft Rudolf Steiner persoonlijk ook zelf een bezoek aan Rotterdam gebracht en daar een voordracht gehouden over "De inwijding van de Rozenkruizers". Tijdens zijn leven heeft hij Nederland acht keer bezocht en daarbij tien verschillende plaatsen bezocht waaronder Rotterdam. In totaal heeft hij 90 voordrachten en toespraken gehouden in Nederland. 

 De laatste keer was in juli 1925 in Arnhem toen hij al ernstig ziek was, maar toch een cursus gaf over de pedagogie.    

In de brochure wordt hij aangeprezen als misschien wel de meest invloedrijke en veelzijdige vernieuwer van de twintigste eeuw. 

Zo heeft hij praktisch gezien op het gebied van de architectuur de organische bouwstijl een impuls gegeven, de landbouw met een duurzame en natuurlijke Biologisch Dynamische methode verrijkt. Verder heeft hij het onderwijs met een nieuwe pedagogische en integrale visie vooruit geholpen, de zogenaamde Waldorf-pedagogie (Vrijescholen geheten in Nederland). 

Op het vlak van  de geneeskunde en gezondheidszorg heeft hij ook vernieuwend gewerkt. 

Nog belangrijker misschien zijn de vele boeken die hij geschreven heeft en uitgegeven zijn op basis van lezingen en cursussen op het gebied van filosofie, geschiedenis, natuurwetenschap, geesteswetenschap, kunst, economie en maatschappijfilosofie.  

Wereldwijd is hij misschien wel de meest gelezen filosoof al zijn zijn boeken in de wetenschappelijke wereld nauwelijks bekend. 

Steiner is een zeer veelzijdig persoon geweest en was in zijn relatief korte leven van 64 jaar zeer produktief en inspirerend.

Afgietsel van Mensheidsrepresentant van R.Steiner (9 m hoog)

In de tentoonstelling vinden we veel van zijn nalatenschap terug in de vorm van een wand vol boeken, maquettes en afgietsels van een aantal beelden en ontwerpen van gebouwen. Verder ook meubels, krijtborden en enkele schriften en veel affiches.

Van alle gebieden waarop Steiner aktief is geweest komt de pedagogie eigenlijk relatief weinig aan bod terwijl daar eigenlijk de grootste successen zijn behaald. Wereldwijd  zijn er meer dan duizend scholen van basis- en middelbaar onderwijs verdeeld over 60 landen. Dat is een exponentiële groei als je je realiseert dat dit in circa 90 jaar tot stand is gekomen.

De subtitel van de tentoonstelling: “Alchemie van het alledaagse” roept wel vragen op.       Bij alchemie denken we aan experimenten om door samenvoeging van verschillende (chemische) elementen een nieuwe stof te maken. Zo zocht men in de Middeleeuwen naar de Steen der Wijzen, het Levenselixer  of naar een manier om uit lood goud te maken.

 Steiner heeft zich hier echter niet mee bezig gehouden. Je zou wel kunnen zeggen dat hij vanuit de geesteswetenschap een geheel nieuw licht wilde werpen (als aanvulling) op de bestaande natuurwetenschappelijke kennis en inzichten. Dat leidt mogelijk wel tot een soort metamorfose of omvorming  van de wetenschap of het alledaagse.      

Indrukwekkend zijn de vele tekeningen maar ook schaalmodellen van het eerste en tweede Goetheanum.

Schaalmodel eerste houten Goetheanum

Opengewerkt schaalmodel centrale hal eerste Goetheanum.

Schaalmodel tweede Goetheanum van gewapend beton.    

Olieverfschilderij van Jonge Rudolf Steiner.

Prominent Ex-Vrijeschool leerling

Dit artikel is voor het eerst verschenen op dit weblog eind 2012 . 

(foto Bart van Kent, gemaakt door Peter Tops)


Veertig jarig bestaan SP afdeling Eindhoven

In oktober van dit jaar is het 40-jarig bestaan gevierd van de Socialistische Partij, die in 1972 werd opgericht in Rotterdam. Dat is landelijk zonder al teveel bravour en fanfare voorbij gegaan met alleen vermeldingen in de periodieken Spanning en de Tribune. Korte tijd later zijn er meer plaatselijke afdelingen ontstaan zoals ook in Eindhoven, al is de precieze oprichtingsdatum niet meer terug te vinden.

Wij vonden het wel een belangrijk moment om bij stil te staan via een bijeenkomst op 30 november in Carte Blanche te Eindhoven samen met de SP- fractievoorzitter Emile Roemer en enkele prominente SP-leden, waaronder Bart van Kent.

(foto: Bart van Kent in het midden tussen Emile Roemer en Anke van Hest)


Bart van Kent is momenteel behalve SP-fractiemedewerker ook SP-gemeenteraadslid in Den Haag waar de SP met 2 zetels in de raad het linkse gezicht moeten laten zien. Trots vertelde Bart dat Carte Blanche nu het schoolgebouw gebruikt waar hij jaren geleden op de middelbare school zat. Toen zat daar de Ambachtelijke Technische Bovenbouw (kortweg ATB) (een dependance van de Vrije School Brabant aan de Woenselsestraat te Eindhoven). Het was een poging om de oude Lagere Technische School weer in ere te herstellen en het was een voorloper van wat nu een praktijkschool heet. De keuze voor dit schooltype zal ook wel zijn ingegeven door de vader van Bart van Kent, Herman van Kent die zelf ook handenarbeid leerkracht was op de Vrije School Brabant(VSB).

(foto: Emile Roemer en Bart van Kent, gemaakt door Peter Uitjens)

Op de ATB was veel aandacht voor alle soorten handvaardigheidslessen. Hout bewerken, manden vlechten met riet, koper slaan, smeden, draaien en frezen behoorde tot het verplichte lesprogramma. Het was een unieke school om leerlingen niet alleen theoretisch maar vooral ook praktisch voor te bereiden op het bedrijfsleven.
In het laatste jaar (12 e klas) werden er zelfs commerciële opdrachten van het bedrijfsleven uitgevoerd.

Deze praktijkstroom is opgericht door de bevlogen directeur Jan Block, ooit manager bij sigarettenfabrikant Phlip Morris maar om principiële redenen overgestapt naar het Vrije Schoolonderwijs gebaseerd op de pedagogische visie van Rudolf Steiner. Samen met Fons Weijts waren zij de initiatiefnemers voor de ATB

In het ideale vrije school programma met een doorlopende leerlijn van lagere school tot en met middelbare school (een 12 jaar durend onderwijsproces), zou ieder kind in de handvaardigheidslessen zichzelf ook helemaal moeten kunnen kleden. 

Zo leren de leerlingen wol kaarden, spinnen, weven en naaien om daarna je eigen kleren te ontwerpen en te maken (van natuurlijke materialen). 

Ze eindigen bij het bewerken van leer zodat je ook je eigen schoenen en  riem kunt maken, alsook het maken van vilt dat een geschikt materiaal is voor hoofddeksels.

Emile Roemer,ook aanwezig bij het jubileum, vertelde dat hij kort geleden nog in Boxmeer uitgenodigd was om een nieuwe praktijkschool aldaar te openen. Toen hij daar nog wethouder en locoburgemeester was heeft hij zich daarvoor ingespannen.

 

Bart was in zijn Eindhovense jaren actief in Rood, de jongerenafdeling van de SP, en later als gemeenteraadslid namens de SP.

MEER VRIJHEID VAN ONDERWIJS

Dit artikel is voor het eerst verschenen op dit weblog eind 2008 

Onderstaand artikel is verschenen in Driegonaal E-nieuws van 20 oktober 2008
en in een ingekorte versie op de website antrovista

Geef Scholen de Vrijheid !

Deze uitspraak deed SER-voorzitter Rinnooy Kan in het NRC op 27 augustus en was een samenvatting van een uitgebreider pleidooi dat op een hoger onderwijs website Science Guide gepubliceerd is.
Deze uitspraak komt niet helemaal uit de lucht vallen want Rinnooy Kan heeft ook als voorzitter van de commissie Leraren in opdracht van minister van Onderwijs Plasterk een lijvig rapport geschreven over de problemen in het onderwijs dat in september 2007 is aangeboden.
In dit rapport LeerKRACHT worden aanbevelingen gedaan om de beloning van leerkrachten te verbeteren, het beroep van leerkracht te versterken en de school verder te professionaliseren.

Rinnooy Kan heeft al eerder zijn betrokkenheid en affiniteit met het Onderwijs getoond. Hij was hoogleraar aan de Economische Faculteit van de Erasmus Universiteit begin jaren 80 en daarna was hij ook enige jaren de jongste rector magnificus aan de EUR. Hij kent het hoger onderwijs van binnenuit en ook vanuit de bestuurlijke kant.
De aanbevelingen wat het aspect beloning betreft zijn inmiddels door het kabinet ook overgenomen en vanaf dit jaar wordt € 1,2 miljard extra aan hogere beloningen in basis, voortgezet en hoger onderwijs besteedt.
Opvallend in dit rapport is dat de commissie het beroep van leraar opnieuw versterkt en nieuw elan wil geven door leraren meer inspraak en inbreng te geven bij onderwijsontwikkelingen. De laatste jaren zijn er allerlei signalen geweest dat onderwijsveranderingen veelal top down en op aandringen van overheid of externe adviseurs over de hoofden van het onderwijzend personeel werden ingevoerd .
De managers kregen steeds meer invloed ten koste van de onderwijsgevenden.
Hoe desastreus dat is geweest, heeft het parlementaire onderzoek van de commissie Dijsselbloem aangetoond voor het middelbaar onderwijs.

Passend in deze kritiek is ook het ontstaan van de Vereniging Beter Onderwijs Nederland (BON).
Hun kernpunten zijn:
• Geef de docent zijn vak terug.
• Organiseer goed onderwijs door hoogopgeleide docenten.
• Het grootste deel van het onderwijsbudget moet gaan naar het primaire proces.
• Het management moet in dienst staan van het primaire proces.
• Zeggenschap over de inrichting van het onderwijs binnen de instituten moet liggen bij leraren en docenten
De commissie lijkt deze rigoureuze koerswijziging te steunen.
Zij stelt zelfs voor dat leerkrachten of docenten zich verenigen in een juridische vorm zoals een coöperatie (?) of maatschap ook als voorloper van een nieuwe rechtsvorm die de overheid in het leven wil roepen, namelijk de maatschappelijke onderneming. 

Op deze manier kunnen docenten hun positie versterken tegenover het management en bestuur.
De commissie stelt zelfs voor om schoolbesturen een gedragscode voor goed bestuur te laten opstellen waarin het beginsel van zwaarwegende betrokkenheid van leraren wordt opgenomen. Simpel gezegd “geef het onderwijs terug aan de professionals(leerkrachten)”!

Deze maatschapvorm bestond decennia geleden al op Vrije middelbare Scholen maar hebben de tand des tijds niet doorstaan. Ook waren Vrije Scholen vanaf de jaren zeventig actief om deze vrijheid van Onderwijs ook op te eisen.

Nu krijgen ze dus steun van Rinnooy Kan die nu ook de overheid (ministerie van Onderwijs en Onderwijsinspectie) oproept scholen met rust te laten en de regelgeving sterk terug te dringen. Scholen zouden zich primair moeten verantwoorden naar leerlingen en hun ouders in plaats van de overheid. Daar moet het vertrouwen worden opgebouwd en in stand gehouden.
Er waait een nieuwe hoopgevende wind in onderwijsland !

Waarom eisen wij niet het beste onderwijs?

Dit artikel is voor het eerst op dit weblog verschenen in januari 2018

Onderstaande tekst is ook verschenen als Opiniestuk in het Eindhovens Dagblad op vrijdag 12 januari 2018. Zie  https://www.ed.nl/extra/succes-finnen-is-geen-toeval~a50b3bb7/

Al jaren scoren Finse leerlingen in de internationale PISA onderzoeken uitzonderlijk goed. Niet alleen in de exacte vakken, maar ook op het gebied van de talen. Nadat dit gedurende een langere tijd steeds opnieuw weer bleek, kon het geen toeval meer zijn. 

Dus zijn programmamakers, beleidswetenschappers van het ministerie van Onderwijs en Onderwijsadviesraden naar Helsinki gegaan om te achterhalen hoe het Finse Onderwijs systeem eigenlijk georganiseerd is. Feitelijk is het staatsonderwijs, want alle scholen vallen onder dezelfde wetgeving en particuliere scholen zijn niet toegestaan. Eigenlijk zijn alle scholen gelijk en is er geen verschil tussen dorps-  en stadsscholen of tussen scholen in rijke of arme buurten.

 “De beste school is de meest dichtbij gelegen school” is een uitspraak van een Finse leerkracht in de documentaire van Michael Moore. Zelfs in de Verenigde Staten is het hoge onderwijspeil van Finland opgevallen. In de jaren 60 stonden de VS nog op gelijke voet met Finland, maar nu is er een wereld van verschil. 

De VS staat op een 29e plaats en Finland op nummer 1. Dat is mede te danken aan het overheidsbeleid dat rigoureus is veranderd. 

Documentairemaker Moore is naar Europa gekomen en heeft in Finland gesprekken gevoerd met leerlingen, leerkrachten en directieleden van scholen. Deze documentaire “Where to invade next ? ” was vrijdagavond (5-1-2018) te zien op NPO3. Wie een uitgebreide bespreking wil lezen van de documentaire zie http://solidaire-economie.blogspot.nl/2016/11/utopieen-in-europa.html

In het basisonderwijs wordt maximaal 20 uur les gegeven en dat betekent per weekdag  maximaal 4 uur lessen op school.  Als Moore middelbare scholieren bevraagt hoeveel huiswerk ze maken , blijkt dat niet meer dan 15 à 20 minuten per dag te zijn. Als hij daarna vraagt hoeveel vreemde talen ze krijgen blijkt dat drie  doorsnee is. Voor Moore is dat onbegrijpelijk, omdat vreemde talen juist ook veel woordjes leren betekent en dus tijd vergt.

Een ander belangrijk verschil is het grotendeels afwezig zijn van multiple-choice toetsen. Dat is iets dat in de VS wel veelvuldig voorkomt. Finse scholieren moesten er zelfs om lachen: “Je moet niet raden naar het goede antwoord, je moet het gewoon weten”.  In de documentaire kan Moore vragen stellen aan alle leerkrachten. Verschillende mensen geven aan dat de kinderen ook moeten kunnen spelen, sporten, ontspannen, sociale contacten ontplooien . Dat komt het leren juist ten goede. In dit onderwijs  is ondanks de weinige uren toch nog ruimte voor meerdere vreemde talen, muziek, kunst, poëzie, toneel en gym.

 Een wiskunde leraar zei dat hij graag wilde dat “kinderen zich breed kunnen ontwikkelen en vooral gelukkig worden”. Het kind staat centraal in zijn/haar ontwikkeling en niet de eisen van de samenleving of overheid. Dit streven staat ook centraal in het vrijeschoolonderwijs.

Wat in de documentaire van Moore niet naar voren kwam, is dat er ook geen centrale schriftelijke examens zijn zoals de CITO of Centrale Eindexamens. Er zijn ook geen vastgestelde eindtermen of einddoelen , want de Finse overheid bemoeit zich niet inhoudelijk met het onderwijs. De scholen zijn “vrij” het onderwijs naar eigen inzicht in te richten zonder controle van de onderwijsinspectie/overheid. Een belangrijke eis is wel dat leerkrachten de hoogste opleiding hebben, namelijk een universitaire. Leerkrachten worden verder ook heel goed betaald en hebben een hoog aanzien.   

Er is kennelijk sprake van een sterke paradox. Hoe kan het dat de onderwijsresultaten, ook op de cognitieve vakken in Finland zo uitzonderlijk goed zijn terwijl ze weinig les geven, een heel breed programma aanbieden, weinig controleren en toetsen?? Dat kan toch niet, dat is toch een utopie?

Wanneer gaan onze politici, onze leerkrachten  inzien dat het kan, dat het werkt en dat we het meteen moeten gaan doen? Zelfs financiële redenen ontbreken, want dit Finse onderwijs is niet substantieel duurder. Basisschoolleerkrachten, daartoe opgeroepen door “PO in actie” hebben massaal gestaakt voor meer salaris en minder werkdruk. Dat heeft effect gehad en de huidige regeringscoalitie heeft honderden miljoenen extra uitgetrokken voor het primair onderwijs. Het gaat echter om meer.

 Het gaat fundamenteel om vrijheid van onderwijs en met de best-opgeleid-mogelijke leerkrachten die ons vertrouwen verdienen.

  Finland bewijst keer op keer dat dit hun geheim is. Wij als burgers en ouders moeten het direct opeisen in belang van onze kinderen en ook onze samenleving.

Medio april 2018 kwam de Inspectie van Onderwijs in Nederland met haar jaarlijkse rapport ("De staat van het Onderwijs") en daarin staat dat de prestaties van leerlingen en scholieren in het basis en middelbaar onderwijs teruglopen.

 Deze trend zet zich nu al twintig jaar voort??!!  

Typisch is de verklaring van dit overheidsorgaan, die stelt dat "Te open overheidssturing leidt regelmatig tot vrijblijvendheid".

 De slechte resultaten worden dus geweten aan te weinig sturing/controle vanuit de overheid. 

Volgens de vakbonden ligt het echter "aan een ernstig tekort aan voldoende geschikte, bevoegde en bekwame leerkrachten".

Het is dus juist niet meer sturing of controle van buitenaf, maar eerder meer zelfsturing en uiteraard door voldoende en bekwame leerkrachten. Dat is de oplossing voor beter onderwijs.  

Een mooie documentaire over de Vrije school of Waldorfschool uit 2012 is hier te zien.

  https://www.youtube.com/watch?v=VcuT_rUw0IU

Update 2019. Ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het Vrije School Onderwijs zijn drie korte documentaires gemaakt die heel indrukwekkend een beeld geven van de diversiteit van scholen over de wereld maar tegelijkertijd dezelfde uitgangspunten hebben.

Deel 1. (Nederlands ondertiteld)  https://youtu.be/rdObwR2Jrq8

Deel 2  (alleen Engels)  https://youtu.be/vDFmUwA3_jE

Deel 3. (alleen Engels) https://youtu.be/2-mVPUzgWPY

Derde Lustrum Vrije School blog

 

Deze blog startte in 2008 en na vijftien jaar (3e lustrum) is het tijd voor een update. 

Van de kleine vijftig artikelen die hier staan springen er een aantal uit wat betreft populariteit 

en dat zijn in afnemende belangrijkheid: 

I  Succesvolle Vrije school leerlingen met 39 62 bezoekers.

II Ex Vrije School leerling Yoeri Albracht en andere prominente leerlingen met 3588 bezoekers

III. Novaliscollege beste Middelbare School met 1519 bezoekers.

IV Digitale Dementie met 1342 bezoekers 

V. In Memoriam jurist en vrije schoolleraar Mouringh Boeke met 1019 bezoekers.

Ex-vrijeschool leerling Yoeri Albrecht en andere prominente vrije school leerlingen .

Dit artikel is voor het eerst verschenen op dit weblog in 2017

foto:Yoeri Albrecht


Vrije Scholen hebben tegenwoordig de wind in de zeilen. Zo stonden 4 vrije middelbare scholen in de top tien van Nederland volgens het onderzoek van Jaap Dronkers (onderwijssocioloog aan de Universiteit van Maastricht).

Vrije scholen besteden extra aandacht aan een brede ontwikkeling van de persoonlijkheid en niet alleen op cognitief vlak. Sociale vaardigheden maar ook kunstzinnige kwaliteiten worden aangesproken en ontwikkeld via een breed scala aan activiteiten zoals zang/koor, toneeluitvoeringen , tekenen en handvaardigheidslessen, boetseren, smeden, koper slaan, manden vlechten en ontwerpen.

Geen wonder dat veel Vrije Schoolleerlingen veelal in de kunstzinnige sector terecht komen zoals Waldemar Torenstra , Halina Reijn en zangeres Maan. 

Ook Rutger Hauer, Carry Tefsen en Filemon Wesselink (tv) en Karel de Rooy (duo Mini & Maxi) of internationale actrices als Jennifer Aniston of Sandra Bullock zijn ooit op een vrije school of Waldorf Schule geweest .
Het is veel uitzonderlijker als ze in de politiek terechtkomen zoals Renske Leijten, Tweede Kamerlid en no. 2 van de SP- kandidatenlijst of in de topsport zoals Dorian van Rijsselberghe (Olympisch Goud) en Robin van Persie (voetbal). 

Robin van Persie begon en eindigde zijn actieve voetbalcarrière bij Feijenoord. Zijn afscheidswedstrijd was half mei 2019 als afsluiting van de Eredivisiecompetitie. Hij was zeer belangrijk voor het Nederlands elftal en topscoorder aller tijden met meer dan 50 doelpunten in meer dan 100 wedstrijden. Daarnaast maakte hij een indrukwekkende internationale carriere bij Arsenal en Manchester United. Ten tijde van Arsenal werd hij ook in zijn laatste jaar beste speler van Engeland. Die eer viel ook Bergkamp en ook recent (2019) Virgil van Dijk ook ten deel.   

Nog uitzonderlijker is het als vrije schoolleerlingen succesvolle ondernemers worden zoals Ruud Koornstra van Tendris die in Nederland voor doorbraken heeft gezorgd op het gebied van Ledverlichting.

In het rijtje bekende Nederlanders met een Vrije School achtergrond kunnen we nu toevoegen Yoeri Albrecht, 46 jaar en al sinds december 2010 directeur van Debatcentrum De Balie in Amsterdam en sinds april 2011 voorzitter van de Vereniging Veronica. In die laatste functie zet hij zich in voor kwaliteitsjournalistiek en een onafhankelijke persmedia


In een uitgebreid interview in de NRC van 21 mei j.l. vertelt hij uitgebreid hoe trots hij is over deze schoolachtergrond. Als jongste kind uit een antroposofisch gezin in Amsterdam-Zuid heeft hij van zijn 4e tot 18e jaar op de Geert Groote vrije school gezeten en daar zoals hij zelf zegt het “onafhankelijke denken” geleerd. Antroposofie speelde al generaties lang een rol in de familie Albrecht. 

De opa en oma van Yoeri hadden Rudolf Steiner persoonlijk nog gekend. De vader van Yoeri was advocaat maar vervulde ook vele maatschappelijke functies zoals voorzitter van de biologisch-dynamische (BD-) landbouw vereniging.

Albrecht zegt dat hij veel aan de vrije schoolopvoeding te danken heeft. Het “vrije” slaat op het ontwikkelen van vrije, zelfstandig denkende mensen, maar ook een school vrij van overheidsbemoeienis. De mens is zelfverantwoordelijk voor zijn leven en zijn (bewuste) keuzes.
Op vrije scholen wordt ook geleerd om je in te leven in andersdenkenden en respect te hebben voor afwijkende meningen en standpunten. Dat komt goed van pas bij zijn werk voor De Balie.
Na de middelbare school studeerde hij geschiedenis en internationaal recht aan de universiteit van Leiden. Daarna deed hij Europese studies aan de Engelse universiteit van Oxford en gaf daar ook les in geschiedenis en filosofie.
Later was hij ruim tien jaar politiek redacteur van Vrij Nederland en schreef hij voor de Volkskrant, de New York Times en Elsevier. In de tv- en radiowereld was hij ook regelmatig commentator en presentator.
Dat Albrecht nu pleitbezorger is van een vrij en onafhankelijk geestesleven (pers en media) past helemaal in de maatschappijvisie van Rudolf Steiner, grondlegger van de antroposofie en het vrijeschool onderwijs. Sociale of maatschappelijke driegeleding is gebaseerd op de drie idealen van de Franse Revolutie. Vrijheid in het geestesleven (onderwijs, wetenschap, kunst & cultuur). Gelijkheid in het Rechtsleven(overheid) en Broederschap/solidariteit in de Economie.

Debatcentrum: De Balie

Bij de opening van de Tentoonstelling (13 september 2013) over Rudolf Steiner in de Kunsthal (Rotterdam) heeft Yoeri Albrecht een lezing gehouden over het leven en de betekenis van pionier en hervormer Rudolf Steiner .

Succesvolle ex-Vrije Schoolleerlingen

Dit artikel is voor het eerst verschenen op dit weblog in 2017 

Sport, politiek, cultuur & muziek 

Deze zomer hebben we kunnen genieten van de Olympische Spelen in London waar Nederland uiteindelijk 20 medailles wist te behalen waaronder vijf gouden plakken. De meest bijzondere was wel die van Windsurfer Dorian van Rijsselberghe.

Hij was niet alleen de vlaggendrager bij de openingsplechtigheid, maar haalde ook met grote overmacht de gouden medaille in de RS: X-klasse van het zeilen of beter gezegd surfen. De uiteindelijke winnaar is degene die over 12 races als beste uit de bus komt. Na 10 etappes had Dorian al zo’n voorsprong op de concurrenten dat hij in de laatste twee races alleen nog maar hoefde te starten. Een waarlijk grootse prestatie. Hij is in 1988 geboren in Den Burg op Texel en heeft zijn middelbare schooltijd doorgebracht op de Vrije School Bergen. Hij was de grote verrassing en voor het grote publiek een onbekende ondanks dat hij ook al in 2011 wereldkampioen werd in deze discipline. Zijn moeder was actief voor de antroposofische zorginstelling Maartenshuis en zijn vader op de Biologisch Dynamische boerderij Sint Donatus. Het is dan ook niet verrassend dat Dorian de voorkeur geeft aan gezond BD-voedsel. In 2016 lukte het Dorian alweer om een gouden plak binnen te halen op de Olympische Spelen van Rio in Brazilië. Al voor de laatste beslissende metal race was duidelijk dat Dorian niet meer kon verliezen, als hij maar aan de start verscheen. Inmiddels woont Dorian in Californië waar hij zijn geliefde sport nog vaker kan beoefenen.  

Politiek

Nu de Spelen voorbij zijn komen de Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012 opeens weer volop in beeld. De wekelijkse peilingen van Maurice de Hond en andere bureau’s wijzen op een unieke overwinning voor de SP. Op dit moment zouden ze de grootste partij van Nederland worden met meer dan 35 zetels. Dat geeft hun mogelijk de kans om als eerste een poging te doen om een regering te vormen. Het liefst natuurlijk een linkse regering, al zal dat zonder PVV en VVD heel moeilijk worden. Een mogelijke regeringssamenwerking met de VVD is hoe onwaarschijnlijk ook geen unicum. Op gemeentelijk en provinciaal niveau is een dergelijke samenwerking al vaker gerealiseerd. Een bijzondere rol is momenteel weggelegd voor de nummer 2 op de SP-kandidatenlijst Renske Leijten

Zij heeft de moeilijke taak gehad om de portefeuille gezondheidszorg van haar voorganger Agnes Kant over te nemen en heeft dat heel goed gedaan. Ze heeft twee wetsvoorstellen (op initiatief van Agnes) door de Eerste Kamer geloodst die medewerkers in de thuiszorg meer financiële bescherming bieden. De NRC besteedde een uitgebreid artikel aan haar op 21 juli j.l. in de weekendbijlage. Daarin was te lezen dat Renske op haar 15e interesse kreeg voor de politiek op de Vrije Rudolf Steiner School in Haarlem. Op deze middelbare school heeft jarenlang de jurist Mouringh Boeke gewerkt. Hij was een belangrijk pleitbezorger van de maatschappelijke visie van de antroposofie, de sociale driegeleding. Zelf ben ik wel benieuwd of dat voor Renske mogelijk ook een inspiratiebron is geweest. Inmiddels heb ik haar ontmoet en gesproken. Nee, ze had geen les gehad van Mouringh Boeke. Het leverde wel een leuke foto op.

Renske is daarna Nederlands gaan studeren in Groningen maar heeft haar scriptie nooit afgemaakt omdat ze al voorzitter was van de jongerenafdeling Rood en persoonlijk medewerker van Jan Marijnissen. De verkiezingsuitslagen vielen in 2012 uiteindelijk voor de SP wat tegen. Nu in 2017 staat Renske, inmiddels moeder, opnieuw weer op nummer twee van de lijst en hopelijk is er nu een groter succes op 15 maart 2017. Renske heeft veel media aandacht gekregen met het SP-voorstel van een landelijk Zorgfonds in plaats van de ziektekostenverzekeraars. Ze heeft later ook een prominente rol gespeeld in een belastingschandaal  met  gastouders en kinderopvang.

De huidige leider van Groen Links Jesse Klaver, geboren op 1 mei 1986 in Roosendaal heeft ook de middelbare vrijeschool gevolgd op het Michael college in Prinsenbeek. Met zijn vrijeschoolgetuigschrift is hij rechtstreeks toegelaten tot de Avans hbo-opleiding Social Work in Den Bosch. Daarna heeft hij nog enige tijd politicologie gestudeerd op vervolgens via de jongerenpartij DWARS van Groen Links uiteindelijk ook in de Tweede Kamer terecht te komen en na enige jaren het partijleiderschap over te nemen.  In de peilingen van begin 2017 voorafgaand aan de Tweede Kamerverkiezingen wordt hij zelfs de grootste op links, groter dan de SP en PvdA. De uitslagen na 15 maart 2017 zullen aantonen of dat terecht is geweest.    

Cultuur

De in Amsterdam in 1975 geboren actrice en schrijfster Halina Reijn heeft haar jeugd doorgebracht in Groningen en heeft daar ook op de Vrije basisschool gezeten. Als schrijfster maakte ze haar debuut met de roman "Prinsesje Nooitgenoeg", dat vele vrijeschoolleerlingen zal doen terugdenken aan het prentenboekje "rupsje nooitgenoeg".

Als actrice heeft ze in veel Nederlandse en internationale toneelproducties gestaan en heeft ze ook de belangrijke Theo d' Or onderscheiding gekregen in 2013 en ook een Gouden Kalf speciale juryprijs in 2007. Een uitzonderlijke prestatie heeft ze geleverd met de solo-toneelvoorstelling "La voix humaine".  Daarnaast heeft ze ook meegedaan aan filmproducties zoals Zwartboek, de Eetclub en Valkyrie. Ze is zeer goed bevriend met actrice Carice van Houten. Verder heeft ze een wekelijkse column in meerdere kranten en tijdschriften waaronder het Eindhoven Dagblad.    

Muziek 

In 2016 hebben we weer een nieuw fenomeen gezien bij de uitreiking van The Voice. Daar won de voormalig vrijeschool leerling Maan de Steenwinkel, die op de Adriaan Roland Holstschool heeft gezeten in het Noord Hollandse Bergen.

 Met haar liedje "In a perfect world" wist ze deze uitverkiezing te winnen. Het liedje heeft ze samen gemaakt met wereldberoemde Nederlandse DJ Hardwell. Dat geeft het liedje een extra boost. Marco Borsato was haar mentor en coach.

haar liedje vind je hier https://www.youtube.com/watch?v=dnr6Q91byc0

Haar 19e verjaardag vierde ze bij DWDD:

http://dewerelddraaitdoor.vara.nl/media/353222

           
Een andere bekende persoonlijkheid in Nederland is tv-presentator Floortje Dessing die in Heemstede is geboren en de middelbare vrije school heeft afgerond. Zij woont nu op een woonboot aan de rand van Amsterdam en heeft in 2016 de Televisiering gewonnen met haar tv-programma Floortje naar het einde van de Wereld. Zij is ook eerder uitgeroepen tot omroepvrouw van het jaar. Daarnaast heeft ze een kledinglijn en winkel opgezet en is ambassadeur van Fairtrade.

foto: Floortje Dessing (18160 nl.wikipedia.org)

Een zeer succesvolle olympiër is Nicolien Sauerbreij, geboren  op 31 juli 1979 in De Hoef , die later naar de vrije basisschool ging in Amstelveen en verder ging op de Geert Groote school (middelbare Vrije School) in Amsterdam en afsloot met een VWO-diploma. Zij won Olympisch Goud in 2010 op het onderdeel parallel reuzenslalom met haar snowboard.

foto: Nicolien Sauerbreij (1355744 nl.wikipedia.org)

      Er zijn nog meer bekende ex- vrije school leerlingen, waaronder een van de beste voetballers en  acteurs https://vrijescholen.blogspot.com/2013/05/ex-vrije-school-leerling-yoeri-albrecht.html

Ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het Vrije School Onderwijs in 2019 drie korte documentaires gemaakt die heel indrukwekkend een beeld geven van de diversiteit van scholen over de wereld maar tegelijkertijd toch dezelfde uitgangspunten hebben. Deel 1. (Nederlands ondertiteld)  https://youtu.be/rdObwR2Jrq8

                            Deel 2  (alleen Engels)  https://youtu.be/vDFmUwA3_jE

                                   Deel 3. (alleen Engels) https://youtu.be/2-mVPUzgWPY